چهارشنبه بیست و پنجم بهمن ۱۴۰۲ - 8:50 - محسن محصل یزدی - برخلاف تصور بسیاری باید گفت که ارمنی نام دین یا مذهب نیست بلکه زبانی است از گروه زبان های هندی-اروپایی که با زبان های فارسی، انگلیسی، ایتالیایی، روسی و آلبانیایی مشترکات زیادی دارد. دلیل اینکه برخی تمام ارمنی ها را مسیحی می دانند شاید در این باشد که ارمنستان اولین سرزمینی بود که تمام ساکنان آن به دستور پادشاه وقت خود مسیحی شدند.اولین نکته در باب آیین ارمنی نگاهی کوتاه به تاریخ این کشور و چگونگی انتخاب نام ارمنستان برای این کشور می باشد: کلمه ارمنستان ریشه عربی داشته به معنای سرزمین «آرمنها» می باشد.براساس گفته های تاریخ دانان، اولین پیشوای قوم ارمنی «هایک» نام داشت، هایک چهار پسر داشت که نام پسر چهار «آرمناک» بود.آرامنه به آرمناک منسوب هستند. ارمنستان قدیم را «هائیاسان» که از نام هایک و کله «های» به معنی ارمنی گرفته شده، می نامیدند. براین اساس مهاجرینی که از بین النهرین به دامنه های کوه قفقاز وارد شده در آنجا ساکن شدند آرمنها یا ارمنی خوانده می شدند.آیین ارمنیبه عنوان نکته دیگر در مورد آیین ارمنی باید گفت بیشتر ارمنی ها مسیحی هستند اگرچه گروهی از آنها پیروان ادیان دیگر نیز می باشند. ارمنی های مسیحی از لحاظ اعتقادی به شاخه ارتدوکس تعلق دارند.مسیحیان فرقه را کلیسا می نامند و از این لحاظ باید گفت که مسیحیت نیز مانند بسیاری از ادیان دیگر فرقه های زیادی دارد، برخی از فرقه ها تاریخی طولانی و بعضی دیگر تاریخ تأسیس تازه ای دارند. به همین ترتیب پیروان بعضی از فرقه های مسیحیت زیاد و طرفداران برخی دیگر کم است. می توان گفت سه فرقه «کاتولی

پاپ فرانسیس در مراسم دعای هفتگی روز یکشنبه خود از ذکر نام رژیم اشغالگر اسرائیل خودداری کرد؛ در حالی که از فلسطین نام برد. در اقدامی بیسابقه، نام نبردن پاپ فرانسیس از رژیم صهیونیستی در دعای هفتگی روز یکشنبه خود، توجه کارشناسان سیاسی را به خود جلب کرده است.پاپ فرانسیس در مراسم دعای هفتگی روز یکشنبه خود از ذکر نام رژیم اشغالگر اسرائیل خودداری کرد؛ در حالی که از فلسطین نام برد.پاپ در طول دعای خود برای صلح در سودان و موزامبیک دعا کرد و خواست که درگیریها در آفریقا، اروپا، فلسطین و اوکراین و دیگر مناطق مختلف جهان (بدون اشاره به «اسرائیل») فراموش نشود. وی گفت: فراموش نمیکنیم که جنگ همیشه یک شکست است.لازم به ذکر است که پاپ در دعاهای روز یکشنبه و رویدادهای مهم دیگر از رژیم اشغالگر یاد میکرد، اما این بار به آن توجهی نکرد که به گفته ناظران اتفاق مهمی است.عدم ذکر نام «اسرائیل» توسط پاپ فرانسیس همزمان با تنش دیپلماتیکی است که چند روز پیش در روابط بین واتیکان و رژیم صهیونیستی رخ داد؛ رژیمی که برای پنجمین ماه متوالی به تجاوزات وحشیانه خود علیه نوار غزه ادامه میدهد.در ۱۳ فوریه، کاردینال پیترو پارولین، وزیر امور خارجه واتیکان گفت که تعداد بسیار زیادی از مردم در حملات اسرائیل کشته شدند و خاطرنشان کرد که افکار عمومی از تلآویو میخواهد حملات خود به غزه را متوقف کند. پارولین افزود: در عین حال این خواسته وجود دارد که حق اسرائیل برای دفاع از خود متناسب باشد و واضح است که کشتار ۳۰ هزار نفر پاسخ مناسبی نیست.تجاوز رژیم اشغالگر اسرائیل به غزه و نسلکشی که علیه مردم این منطقه به راه انداخته است وارد صد و سی و ششمین روز خود شده است. مردم نوار غزه از یک فاجعه انسانی بیسابقه رنج میبرند و تا کنون بیش

باز هم زمزمههای برساخته شدنِ دینی جدید به گوش میرسد. به بهانهای دیگر. این بار گفته میشود که اشتراکاتِ ادیان را جمع میکنیم و دینی جدید میسازیم. سخنِ دلربایی است. میتواند بسیاری را مفتونِ خود کند. میتواند حامیانی بیاید. سابقاً هم چنین سخنانِ دلربایی بیان میشد. شاید ایده پاک دینی که احمد کسروی آن را بیان میکرد هم از همین قبیل سخنان بود. او میکوشید تا برخی عقاید که او آنها را غیر عقلانی مینامید از دین بزداید. سخنش در مقامِ نظر، جذابیتهایی داشت. اما تا چه میزان توانست از دیگران دستگیری کند؟ چه میزان توانست آبی به تشنگان برساند؟ دین، عرصه ارتباط با مارواء است. شاید مهمترین کارکردِ آن باشد. فردی که دل به دین میدهد، میخواهد که از عالمِ مادی فراتر رود. غیر از این دنیای ماده را هم در نظر آورَد. سخن از مارواء گفتن هم مگر کارِ همگان است؟ بلدِ راه میخواهد. اگر در دیگر امورِ بشری یک رهزن وجود دارد، در این عرصه، راهزنانِ بسیار است. ظلمات است و باید از خطرِ گمراهی ترسید.در ارتباط با امرِ ماوراء علقههای زیستیِ انسان هم دخالت دارد. یک فردِ دیندار نمیتوان به یکباره، دستِ رد به سینه سنت و فرهنگی زند که قرنهاست در آن زیسته است. در این خصوص «دالایی لاما» رهبر بودائیانِ تبت، سه عارضه مهم را برای تغییر دین عنوان کرده است:اول اینکه انسان چون نمیتواند به سرعت رسوبهای فکری و فرهنگی و عاطفی آن دینِ قبلی را از وجود خودش رفع کند، مدتهای مدیدی، چه بسا تا آخر عمر نوعی انشقاقِ شخصیت پیدا میکند. مصطفی ملکیان در تحلیلِ این سخن مثالی میزند. او میگوید فرض کنید که من بودایی شوم، ولی روز عاشورا نمیتوانم جلوی گریه خود را بگیرم. آن وقت ببینید در درونِ من چه پیش میآید. هم گریه میکنم و هم ه